شستن ظروف با ماشین ظرفشویی یا با دست؛ کدام‌یک آب کمتری مصرف می‌کند؟

ممکن است به فکر شما رسیده باشد که شستن ظروف در سینک ظرفشویی آب کمتری نسبت به ماشین ظرفشویی مصرف می‌کند، اما به نظرتان این درست دارد؟ این روزها اکثر ما در مورد کاهش مصرف آب بسیار دقت می‌کنیم، مثلاً زمان دوش گرفتن را کاهش می‌دهیم، یا مثلاً به چیزی که روی پارچه لباس ریخته شده کمتر اهمیت می‌دهیم یا از دکمه‌ی مصرف بهینه در لباس شستن استفاده می‌کنیم، این‌ها اقدماتی هستند که دیگر نیاز به توضیح و فکر ندارند. اما در مورد آشپزخانه چطور؟ اگر شما نیز به منظور کاهش مصرف آب تصمیم گرفته‌اید که به جای استفاده از ماشین ظرفشویی با دست ظروف را بشوئید، ممکن است نیاز باشد که در این خصوص تجدیدنظر نمائید.

ماشین‌های ظرفشویی به نسبت شستن ظرف با دست آب کمتری مصرف می‌کند:

یک ماشین ظرفشویی کامل برای شستن ۱۴۴ تکه ظرف ۱۳ لیتر آب مصرف می‌نماید. درحالی که برای شستن همین تعداد ظرف با دست به طور میانگین به میزان ۱۰۰ لیتر آب نیاز است. لازم به یادآوری است که این عدد مصرف میانگین بوده و از ۳۳ تا ۴۴۰ لیتر متغیر است.

در شست و شوی دستی ظرف چه مقدار آب مصرف می‌شود؟

شاید هنوز باور نکردید که استفاده از ماشین ظرفشویی راندمان بالاتری در مصرف آب دارد. پس بیایید با هم ببینیم که در شست و شوی دستی چه میزان آب مصرف می‌شود. ابتدا از سینک ظرفشویی شروع می‌کنیم. یک سینک معمولی دارای ظرفیت حدودی ۱۵ تا ۴۵ لیتر است، که ما برای این مقایسه به طور میانگین مصرف آب را ۳۰ لیتر در نظر می‌گیریم. حالا به این فکر کنید که برای شست و شوی دستی شما به چه میزان سینک خود را پُر می‌کنید؟ اگر شما بخواهید همانطور که در مثال بالا آورده شد، ۱۴۴ تکه ظرف را (که برابر کل ظرفیت یک ماشین ظرفشویی است) در سینک بشوئید، شما می‌بایست نصف یا دو سوم سینک خود را آب کنید، که چیزی حدود ۱۵ لیتر خواهد شد و این میزان از میزان مصرف آب ماشین ظرفشویی (برای همین تعداد ظروف) بیشتر است، اما این مسئله خیلی هم بد نیست، درسته؟ مخصوصاً اگر آن را با مصرف ۱۰۰ لیترِ مقایسه کینم. ظرفیت سینک ظرفشویی از ۱۵ تا ۴۵ لیتر متغیر است. اما به آخرین باری که یک مهمانی شام داشتید و تعداد زیادی بشقاب، دیگ، تابه‌ی بسیار کثیف جمع شده بود، و قرار بود با دست شسته شوند، فکر کنید. چندبار آب سینک را عوض کردید؟ دو بار؟ در اینصورت مصرف آب شما ۴۵ لیتر بوده‌است. هر چند شما می‌توانید با پیش‌آب‌کشی مصرف آب را کاهش دهید، اما آب‌کشی زیر شیر باز ممکن است مصرف آب شما را بسیار بالاتر ببَرَد. اگر سینک شما دوقلو (دولنگه) است، شما می‌توانید دومی را پُر آب نموده و ظروف را در آن بخیسانید، که در این حالت شما دوسینک را آب نمودید و مصرفتان دوبرابر شده است.

از لحظه‌ای که شیر آب گرم را باز می‌کنید، چقدر زمان لازم است که آب سرد برود و گرم بشود؟

در ابتدا و انتهای این کار نیز آب هدر می‌رود. از لحظه‌ای که شیر آب گرم را باز می‌کنید، چقدر زمان لازم است که آب سرد برود و آب، گرم بشود؟ شما می‌توانید و باید این آب را در یک ظرفی برای مصارف دیگر ذخیره کنید، اما آیا این کار را انجام می‌دهید؟ آیا ظروف خود را پس از شست و شو با مایع ظرفشویی، آب می‌کشید (آب کشی نهایی برای از بین رفتن بوی ماده‌ی شوینده در ظروف)؟ هرچند ایرادی ندارد که ظروف خود را بدون آب کشی نهایی خشک کنید، چرا که این مواد شوینده درکل غیرشیمیائی هستند، اما آیا شما این کار را انجام می‌دهید؟ و چقدر آب برای آب کشی و شستن اسفنج ظرفشویی پس از پایان کار مصرف می‌کنید؟

آیا واقعاً شست و شوی دستی بهتر است؟

ماشین ظرفشویی اگر با تمام ظرفیت به کار انداخته شود، نسبت به شست و شو با دست از لحاظ مصرف آب بهینه‌تر است. پس اگر تنها چند ظرف کثیف دارید یا اینکه در یک خانواده‌ی کم جمعیت زندگی می‌کنید و برایتان امکان‌پذیر نیست تا جمع شدنی ظروفِ نَشُسته به اندازه ظرفیت ماشین منتظر بمانید، احتمالاً بهتر است آنها را در سینک بشوئید. به غیر از تخته‌ی چوبی (مخصوص گوشت یا غیره)، چاقوی سرآشپز، ماهی تابه‌های نچسب و سایر ظروفی که هرگز نباید در ماشین ظرفشویی گذاشته شوند، شست و شوی دستی همیشه جایگاه خود را دارد.

وفتی که ماشین ظرفشویی نداریم، چگونه آب کمتری مصرف کنیم؟

اگر مجبور هستید که ظروف را در سینک و دستی بشوئید، چند راهکار برای کاهش مصرف آب وجود دارد:

بگذارید ظروف (به اندازه‌ی کافی) جمع شوند

احتمالاً به جز یک نوجوان بازیگوش، هرکسی با دیدن انبوهی از ظروف نشسته‌ی جمع شده در سینک وسوسه می‌شود که فوراً آنها را بشوید. بهتر است که صبر کنید تا ظروف به اندازه‌ی کافی جمع شده و سپس آنها را بشوئید. اما در جهت تلاش برای جلوگیری از هدر رفت آب، بهتر است که پس از جمع شدن ظروف به حد کافی آنها را یکباره بشوئیم؛ چرا که شستن ظروف در چند نوبت در روز باعث افزایش مصرف آب و همچنین صرفِ زمان بیشتر خواهد شد؛ زیرا در این صورت شما فقط یک بار لازم است دستکش بپوشید، سینک را پر کرده و ظروف را شسته و خالی کنید.

از یک سطل استفاده کنید

اگر بخواهید یک سینک بزرگ بخرید، ممکن است برای شما هزینه‌ی بالایی در برداشته باشد. در عوض شما می‌توانید به صورت مؤثر با استفاده از گذاشتن یک سطل یا ظرف استوانه‌ای در درون سینک حجم آب مصرفی سینک خود را کاهش دهید. حتی از آن روش بهتر می‌توان با استفاده از یک تابه گود که در آن پاستا سرخ کردید، و در هر صورت باید شسته می‌شد، به جای آن سطل استفاده نمائید. علاوه بر سطل، می‌توان از زمان باز کردن شیر تا زمان گرم شدن آب، این میزان آب سرد را در یکی از سینک‌ها ذخیره نمود و از آن برای مصارف دیگر از جمله آشامیدن و تمیز کردن استفاده کرد که این امر از هدر رفت آب نیز جلوگیری میکند.

از آب کشی پایانی صرف نظر کنید

آیا یکی از مراحل کاری شما برای شستن بشقاب‌ها، آب کشی ظروف از صابون (آب باقی مانده روز ظروف با مقدار اندکی از مواد شوینده که بوی آن احتمالاً بر ظروف پس از خشک شدن نیز باقی می‌ماند.) است؟ در واقع نیازی به این کار نیست. هرچند ممکن است ناخوشایند به نظر برسد، اما واقع مسئله این است که عوامل فعال در این مواد شوینده اصلاً سمی نیستند، پس مشکلی پیش نخواهد آمد اگر ظروف شسته‌شده‌ اما صابونی خود را به صورت مستقیم روی آبچکان ظروف بگذارید تا خشک شوند. اما اگر خیلی خوشتان نمی‌آید از همان آب سردی استفاده کنید که در مرحله‌ی قبل در سطل ذخیره کرده بودید، بدین طریق یک قطره آب نیز هدر نمی‌رود.

آبی که با آن دست و صورتتان را شُستید پس از پایان کار در باغچه بریزید.

از این آب مجدداً در باغچه‌ی خود استفاده کنید

محدودیت‌های جاری در زمینه‌ی آب به معنای این است که تمایل زیادی در استفاده از آب حاصل از شستن لباس برای استفاده در آبیاری باغچه وجود دارد، که البته می‌توان با آب شستن ظروف نیز همین کار را کرد. اگر شما نیز از ترفند سطل استفاده می‌کنید، از آب آبکشی و شست و شوی دست و صورت برای آبیاری باغچه‌ی خود استفاده کنید، با این کار گیاهان نیز از شما ممنون خواهند شد. از سطل یا ظرف استوانه ای استفاده نمی‌کنید؟ کارتان مقداری سخت‌تر می‌شود، اما غیر ممکن نیست؛ پس باید آب موجود در سینک را در سطل بریزید (از طریق مثلاً یک ملاقه‌ی گود بزرگ) و بعد سطل را در جایی که می‌خواهید خالی کنید.

از تکنیک شستن فوری (در محیط کار و بیرون از خانه)

تکنیک شستن فوری گزینه‌ی مناسبی برای شماست اگر باید یک یا دوتکه ظرف را بشوئید: سینک را پُر آب نکنید فقط بشقاب خود را زیر شیر گفته تا به اندازه‌ی کافی خیس شود مقداری از ماده‌‌ی شوینده را مستقیماً روی اسفنج بریزید و شروع به شستن کنید. و سپس به سرعت ظرف را آب بکشید. به عنوان یک جایزه اسفنج شما اکنون به میزان لازم خیس شده تا بتوان بدون پیش آبکشی فنجان قهوه و قاشق و چنگال خود را با آن بشوئید.

از مواد شوینده‌ی با کیفیت استفاده نمائید

مواد شوینده‌ی ضعیف و بی‌کیفیت هرچند ممکن است ظروف شما را تمیز کند، اما نیازمند شستن بیشتر و درنتیجه صرف زمان طولانی‌تر است. طولانی شدن فرآیند شست و شو آن هم وقتی که شما یک سینک پر از آب داغ کفی دارید شاید خیلی به نفعتان نباشد وممکن است مجبور شوید که آب موجود در سینک را تعویض کنید؛ چون که وِلَرم شده و دیگر خاصیت پاک کنندگی خود را (به نسبت آب داغ) از دست می‌دهد. در نتیجه انتخاب یک ماده‌ی شوینده‌ی با کیفیت بسیار حائز اهمیت است، چون که در بلند مدت باعث کاهش هزینه، زمان و مصرف آب می‌گردد.